بابا‌لنگ‌دراز بر مبناي داستاني به همين نام و نوشته جين وبستر، نويسنده‌اي بزرگ و بنام در قالب نمايشنامه‌ها در مجموعه‌هاي تلويزيوني مختلفي به تصوير كشيده شده است. اين داستان در حقيقت شرح مجموعه حوادث مختلفي است كه براي نقش اول داستان، جودي‌ابوت اتفاق مي‌افتد. او كودك يتيمي است كه در نوانخانه‌اي در نيويورك زندگي مي‌كند. پس از گردهمايي گروهي از افراد ثروتمند و سرشناس در نشستي به سرپرستي رئيس اين نوانخانه، نيكوكار ناشناسي تصميم مي‌گيرد پرداخت كمك‌هزينه تحصيلي جودي ابوت را بر عهده گيرد. جودي كه تنها موفق به ديدار سايه بلند او در هنگام خروج از نوانخانه مي‌شود، از اين پس او را بابالنگ‌دراز خطاب كرده و به درخواست او هر ماه نامه‌اي برايش نوشته و او را از آنچه اتفاق مي‌افتد، مطلع مي‌سازد.





بدون ترديد كارتون زيبا و به يادماندني بابالنگ‌دراز يكي از مجموعه‌هاي تلويزيوني است كه هنوز در خاطر بسياري از كودكان ديروز به ياد مانده است و كودكان امروز با ديدن اين مجموعه با آن همراه مي‌شوند. اين مجموعه تلويزيوني كه توسط يك شركت ژاپني در 40 قسمت 23 دقيقه‌اي ساخته شد براي نخستين بار در سال 1990 ميلادي از كشور ژاپن به روي آنتن رفت و پس از آن با توجه به اين‌كه داستان يكي از پرفروش‌ترين داستان‌هاي نوشته اين نويسنده بود پخش اين مجموعه كارتوني به نام‌هاي مختلف در بسياري از كشورها همچون آلمان، پرتغال، فرانسه، اسپانيا، هلند، روسيه، عربستان، ايران و ... مورد توجه قرار گرفت كه با استقبال چشمگيري از سوي مخاطبان مواجه شد. به مناسبت پخش مجدد اين مجموعه از تلويزيون نگاهي داريم به روند ساخت مجموعه تلويزيوني.
مهربان اما ناشناس
جودي ابوت شخصيت اصلي داستان است كه در نوانخانه‌اي در نيويورك زندگي مي‌كند. اين دختر باهوش و سرخوش با حمايت مالي حامي ناشناس خود در يك مدرسه خصوصي ادامه تحصيل مي‌دهد. اگرچه او هرگز حامي خود را نديده است اما از آنجايي‌كه يك روز موفق به ديدن سايه بلندقامت او در هنگام خروج از نوانخانه شده است او را بابالنگ‌دراز خطاب مي‌كند و به درخواست او هر ماه نامه‌اي برايش مي‌نويسد تا او را از شرايط زندگي و فعاليت‌هايش مطلع سازد. او دوران كودكي خود را در محيطي سپري كرده است كه از نظر فرهنگي اختلاف زيادي با ديگر همكلاسي‌هايش دارد و جالب اين‌‌كه جودي به سختي در تلاش است تا همه موانع ناشي از اين فاصله فرهنگي را از ميان بردارد. حتما همه شما بيننده كارتون جذاب و شيرين بابالنگ‌دراز بوده‌ايد. اين داستان يكي از جالب‌ترين و دوست‌داشتني‌ترين داستان‌هاي گروه سني نوجوان است.
داستان بابا لنگ‌دراز، داستاني جذاب و دوست‌داشتني است كه توسط خانم آليس جين چندلر وبستر معروف به جين وبستر نوشته شده است. اين نويسنده بزرگ در 24‌‌ژوئيه سال 1876 ميلادي در نيويورك و در خانواده‌اي‌ فرهنگي و اهل مطالعه و كتاب متولد شد.
جين دوران مدرسه را با شور و علاقه خاصي در مدرسه والسا سپري كرد و در ‌آن سال‌ها داستان‌هاي زيادي نوشت كه تحت عنوان مجموعه آثار جين در انتشارات پدرش به چاپ رسيد. پدر جين يكي از ناشران بزرگ نيويورك بود و جالب است بدانيد كه مارك تواين نويسنده معروفي كه آثار شناخته‌شده‌اي همچون هاكلبري فين، شاهزاده و گدا و تام ساير را در كارنامه فعاليت‌هاي خود به ثبت رسانده است دايي مادر جين است. بدون ترديد كمك‌هاي پدر جين و دايي مادرش نقش بسيار مهمي در رشد و پرورش استعدادهاي او در زمينه نويسندگي داشته است. او در دوران نوجواني به شدت تحت تاثير داستان‌ها و نوشته‌هاي مارك تولين قرار گرفت و به اين ترتيب علاقه و استعداد زيادي براي نوشتن در خود احساس كرد. جين در دوران نوجواني فرصت زيادي را به مطالعه اختصاص داد. هر كتاب ارزشمندي كه به دستش مي‌رسيد را به دقت مطالعه مي‌كرد و تنها علاقه‌اش در اين دوران در مطالعه خلاصه مي‌شد. اگر نگاهي به يادداشت‌هاي روزانه جين وبستر بيندازيد متوجه خواهيد شد كه اين نويسنده بزرگ اغلب به خواندن مجموعه كتاب‌هايي كه نثري ساده و روان داشته و مي‌تواند به راحتي با دنياي زندگي واقعي او ارتباط برقرار كند، علاقه‌مند بوده است.
يكي از مهم‌ترين و منحصر به‌فرد‌ترين ويژگي‌هاي مجموعه آثار جين وبستر اين است كه از آنجايي كه او توجه زيادي به خواسته‌ها و علايق هم‌سن و سالان خود داشت و رفتارهاي آنها را به دقت بررسي كرده و در مورد‌‌ آنها فكر مي‌كرد، همواره در تلاش بود در نوشتن داستان‌هايش از اين تجارب استفاده كند تا نوجوانان بتوانند ارتباط بهتري با شخصيت‌ها، حوادث و داستان‌هايش برقرار كنند. جين از اين كه مي‌ديد نوجوانان با قصه‌هاي مارك تواين ارتباط نزديكي برقرار كرده و از خواندن آنها لذت مي‌برند بسيار خوشحال بود و بنابراين در تلاش بود از تجارب ارزشمند او براي رسيدن به اهدافش در عرصه نويسندگي بهره‌ گيرد. مجموعه آثار جين وبستر اغلب داستان‌هايي جذاب، ساده و خواندني است كه نه‌تنها مورد توجه نوجوانان قرار گرفته بلكه توانسته است طيف وسيعي از بزرگسالان را نيز جذب خود كند. براي نمونه بابا لنگ‌دراز يكي از مهم‌ترين و پرمخاطب‌ترين آثار اوست كه در سال 1912 منتشر شد و مورد توجه قرار گرفت. بدون ترديد داستان بابا لنگ‌دراز نقش بسيار مهمي در جاودانگي نام اين نويسنده در ادبيات داستاني نوجوان داشته است. جين فرد بسيار حساسي بود كه تفاوت طبقاتي بين دو طبقه فقير و ثروتمند آن روزگار بيش از هر چيز ديگري مايه آزار و رنجش خاطر او مي‌شد و همين موضوع زمينه مناسبي را فراهم آورد تا انديشه خلق اثري همچون بابا لنگ‌دراز در ذهن او جان بگيرد.
از آنجايي كه احترام مديران مدارس به دختران ثروتمند و بي‌احترامي و بي‌توجهي آنها به دختران فقير به شدت جين را آزرده‌خاطر ساخته بود، او تصميم گرفت نوشتن داستان بابا لنگ‌دراز را با بهره‌گيري از حوادث و اتفاقات روزمره زندگي‌اش آغاز كند. در اين داستان علاوه بر توجه به جنبه‌هاي سرگرم‌كننده براي همراه ساختن مخاطب با خط سير اصلي داستان، عواطف و احساسات لطيف انساني مانند كمك به همنوع، بخشش، گذشت و نوع‌دوستي نيز مورد توجه قرار گرفته است و به همين علت به شما پيشنهاد مي‌شود كه اگر تاكنون موفق به خواندن اين كتاب زيبا نشده‌ايد حتما آن را مطالعه كنيد. دشمن عزيز و پاتي و پرسيلا از ديگر آثار منتشر شده از جين وبستر هستند كه توانستند مورد توجه بسياري از افراد قرار بگيرند.
الهام از تجارب كوچك در خلق اثري بزرگ
جين وبستر، نويسنده بزرگ آمريكايي بر اين باور است كه دوران طلايي مدرسه، دوستان خوب، مطالعه، نصايح پدر و دايي مادرش مارك تواين نقش بسيار مهمي در موفقيت‌هاي او در عرصه نويسندگي داشته‌اند. آثار جين با وجود داشتن متني ساده و روان سرشار از عواطف پاكي است كه مي‌تواند هر انسان آزادانديشي از هر گروه سني را نيز با خود همراه سازد.
كارتون‌ زيباي بابا لنگ‌دراز يك مجموعه انيميشن تلويزيوني است كه در سال 1990 ميلادي به عنوان نخستين نسخه نمايشي و بر مبناي اين داستان كه نوشته جين وبستر است توسط يك شركت ژاپني ساخته شد. اين مجموعه موفق به دريافت جايزه بهترين مجموعه نمايشي از موسسه امور فرهنگي كودكان كشور ژاپن شد. در سال 1979 نيز مجموعه انيميشن ديگري به كارگرداني ماساكازو هيگوچي بر مبناي داستان مشهور بابالنگ‌دراز ساخته شده بود كه بعدها به زبان انگليسي دوبله شد و در كشور آمريكا به روي آنتن رفت، اما مجموعه كارتوني‌اي كه در بسياري كشورها و ازجمله كشور ما به عنوان مجموعه بابالنگ‌دراز پخش شد مجموعه جديدتري است كه در سال 1990 ساخته شده بود. اين مجموعه انيميشن جذاب و ديدني يك محدوده زماني 3 ساله از زندگي جودي ابوت را در فاصله زماني ترك نوانخانه جان گرير تا پايان تحصيلات دبيرستاني او را شامل مي‌شود. داستان بابا‌‌لنگ‌دراز كه در سال 1912 ميلادي و به قلم جين وبستر نوشته شده است شرح نامه‌هايي است كه جودي ابوت شخصيت اصلي داستان براي فرد ثروتمندي كه هرگز او را نديده و حامي اوست مي‌نويسد. در حقيقت مي‌توان گفت اين كتاب شرح وقايعي است كه در جريان بلوغ اجتماعي و شخصي رشد و تحصيلي جودي ابوت اتفاق مي‌افتد. اين كتاب در مجموعه كتاب‌هاي گروه سني كودك و نوجوان طبقه‌بندي شده است و آنچه جالب توجه است اين است كه نويسنده شما را مخاطب اصلي داستان خود قرار داده است كه اين واژه يعني شما مي‌توانيد از محدوده وسيعي از طيف سني افرادي از گروه‌هاي مختلف را در برگيريد. اين در حالي است كه در آن زمان اين كتاب بيشتر مورد توجه دختران جواني بود كه در ارتباط با تصميم‌گيري براي انتخاب شغل، ادامه تحصيل و آغاز زندگي مشترك خود با مشكلاتي مواجه شدند. در حقيقت چنين داستان‌هايي مي‌توانست بيانگر ديدگاه‌هاي بسياري از جوانان و نوجوانان هم‌دوره آنها باشد. به طور كلي اين كتاب بازگوكننده توجه نويسنده به فعاليت‌هاي اجتماعي و حق مشاركت اجتماعي زنان است. اگرچه بسياري از منتقدان بر اين باورند كه داستان بابالنگ‌دراز دربردارنده مضاميني عليه طرفداري از حقوق زنان است، اما بسياري ديگر معتقدند كه جودي ابوت نمادي از رشد استقلال فردي است كه با سرپيچي و نافرماني جودي از خواسته‌هاي حامي او جان اسميت و آرزوهاي او براي زندگي جودي آغاز شده و با حركت او از مسير آموزش به سمت زندگي واقعي براي دستيابي به نيازهايش ادامه پيدا مي‌كند.
بابا لنگ‌دراز به روايت تصوير
از آنجايي كه اين كتاب يكي از پرفروش‌ترين و موفق‌ترين آثار جين وبستر شناخته شده است، تاكنون مجموعه‌هاي نمايشي متعددي براساس آن ساخته شده است. در سال 1952 يك نمايشنامه كمدي بريتانيايي به نام جودي عاشق مي‌شود براساس اين داستان ساخته شده و به روي صحنه رفت. در سال‌هاي 1919، 1931، 1935 و همچنين 1955 ميلادي نيز فيلم‌هاي سينمايي متعددي در كشورهاي مختلف و با ايفاي نقش هنرمندان بنام و مشهور عرصه سينما و بر مبناي داستان بابالنگ‌دراز ساخته شـده اسـت. اگرچه دو مجموعه انيميشن موزيكال تلويزيوني كه در سال‌هاي 1979 و 1990 ميلادي به نام بابالنگ‌دراز و در كشور ژاپن ساخته شده‌اند از موفق‌ترين مجموعه‌هاي تلويزيوني ساخته شده براساس اين داستان هستند، اما از آنجايي كه كشور كره در سال‌هاي اخير در زمينه ساخت مجموعه‌هاي تلويزيوني و فيلم‌هاي سينمايي خانوادگي بسيار موفق بوده است، در سال 2005 يك فيلم تلويزيوني بر مبناي داستان بابالنگ‌دراز ساخته شده كه مورد توجه گروه وسيعي از مخاطبان قرار گرفته است. يكي از معروف‌ترين و پرطرفدارترين فيلم‌هاي سينمايي ساخته شده براساس اين داستان قديمي يك فيلم كمدي ــ موزيكال هاليوودي است كه در فرانسه، نيويورك و شهرك دانـشـگـاهـي واتـسـون در ايـالـت مـاسوچوست آمريكا فيلمبرداري شده است. كارگرداني اين فيلم سينمايي را جين نگولسكو برعهده داشته است. متن نمايشنامه‌ به گـونه‌اي نوشته شده است كه بخوبي و به زيبايي پيچيدگي‌ها، مشكلات و موانع ناشي از علاقه بين يك دختر جوان و مردي كه 30 سال از او بزرگ‌تر است را به تصوير كشيده است. جرويس نپدستون كه مرد ثروتمندي است برحسب اتفاق با دختر جوان 18 ساله‌اي كه از كودكي ساكن نوانخانه‌اي در فرانسه بوده است، آشنا مي‌شود و تصميم مي‌گيرد بدون اين‌كه خود را به او معرفي كند، پرداخت هزينه ادامه تحصيل او در كالجي در نيوانگلند را برعهده گيرد. در اين سال‌ها اين دختر جوان براي جرويس نپدستون نامه مي‌نويسد و به عنوان تنها عضو خانواده‌اي كه هرگز نداشته است او را در جريان كارهاي خودش قرار مي‌دهد و اين در حالي است كه هرگز در پاسخ نامه‌اي از او دريافت نمي‌كند. اگرچه چند سال بعد او را در دانشگاه ملاقات مي‌كند، اما همچنان نمي‌داند كه او همان فردي است كه در تمام اين سال‌ها پرداخت هزينه‌هاي تحصيلي و حمايت از او را برعهده داشته است. علي‌رغم اين‌كه اين دو نفر اختلاف سني زيادي با هم دارند به همديگر علاقه‌مند مي‌شوند. اين فيلم سينمايي به خاطر طراحي صحنه و موسيقي متن فيلم كانديداي دريافت جوايز متعددي بوده و مورد توجه مخاطبان قرار گرفته است.
در اين فيلم فرد آستير ايفاي نقش جرويس نپدستون و لزلي كارون ايفاي نقش جودي ابوت را برعهده داشته‌اند. از آنجا كه همزمان با آغاز ساخت اين فيلم، همسر آستير به علت ابتلا به سرطان ريه از دنيا رفت، ساخت اين فيلم سينمايي مدتي به تعويق افتاد. آستير كه بشدت از اين مـوضـوع نـاراحـت شـده بـود تـصميم گرفت پرداخت هزينه‌هايي كه در اين مدت تهيه‌كننده متحمل شده بود را برعهده گيرد تا مشكلات ناشي از اين وقفه كوتاه‌مدت را تا حدودي جبران كند، اما بعد از مدتي تغيير عقيده دارد. جالب است بدانيد كه اين فيلم سينمايي اولين فيلم به ثبت رسيده در كارنامه هنري اين هنرپيشه آمريكايي است كه در كشور فرانسه فيلمبرداري شده است. از آنجا كه ساخت اين فيلم سينمايي موفقيت چشمگيري را براي اين هنرمند به همراه داشت او در چند فيلم ديگر با سبك مشابه نيز به ايفاي نقش پرداخته است.
نوشته : فرانك فراهاني جام جم(قاب کوچک )